عبد الصبور شاهين ( مترجم : سيد حسين سيدى )
29
تاريخ القرآن ( تاريخ قرآن ) ( فارسى )
ملاحظات 1 - حكمت اصلى نزول قرآن بر هفت حرف ، بر طبق روايتهاى ذكر شده ، چيزى است كه بيان گرديد . در خصوص دو حكمت ديگر بنگريد به : بكرى احمد حلّاق ، الاحرف السبعة و القراءات السبع ، وجه الحق فيها ، صص 67 - 68 . ولى بايد گفت چنين حكمتى غير قابل قبول است . در اين خصوص بنگريد به : ابو القاسم الخوئى ، البيان ، صص 181 - 182 . جعفر مرتضى العاملى ، حقائق هامّة حول القرآن الكريم ، صصن 181 - 182 . محمد حسين على الصغير ، تاريخ القرآن ، ص 102 . رضا مؤدّب ، نزول قرآن و رؤياى هفت حرف ، ص 78 . 2 - بررسى حديث احرف سبعه ، از سوى اين شخصيت شيعى ( آية اللّه خويى ( رض ) ) با دلايل نقلى و عقلى همراه است نه موضعگيرى مذهبى . . . 3 - تواتر مطرح شده - نه لفظى و نه معنوى - به اثبات نرسيده است ، امّا تواتر لفظى چنان كه از الفاظ احاديث پيداست ، به وقوع نپيوسته است ، از طرفى شرط وفور در طبقات متأخر از طبقهء صحابه نيز برقرار نيست . عبد العظيم الزرقانى ، مناهل العرفان ، ج 1 ، ص 139 . از اين رو گفته شده ، پس متواتر در معنايند محمد بكر اسماعيل ، دراسات فى علوم القرآن ، ص 76 ولى بايد گفت : اين روايتها تواتر معنوى هم ندارند زيرا : الف - عدم اثبات تواتر در تمامى طبقات ب - اختلاف در مضامين احاديث